Tetrasodyum EDTA (EDTA 4Na) %99 | Güçlü Şelat ve Su Yumuşatıcı
Etilendiamin Tetraasetik Asit Tetrasodyum Tuzu / Tetrasodyum EDTA [EDTA-4Na / C10H12N2Na4O8] | Yüksek Saflıkta Alkali Şelat Ajanı, Su Yumuşatıcı ve Ağır Metal Tutucu, sıvı ve toz deterjan formülasyonlarında sert su iyonlarını (kalsiyum ve magnezyum) hapsederek yüzey aktif maddelerin köpürme ve temizleme gücünü artıran primer şelatör olarak, tekstil terbiyesinde hidrojen peroksit ağartma banyolarını stabilize eden koruyucu reaktif olarak, endüstriyel CIP (yerinde temizlik) sistemlerinde kireç ve süt taşı birikintilerini çözen alkali kompleksleştirici olarak, kağıt hamuru üretiminde metal kaynaklı sararmaları önleyici ajan olarak ve kozmetik/kişisel bakım ürünlerinde raf ömrü uzatıcı antioksidan sinerjisti olarak kullanılan beyaz kristal formda inorganik-organik tuzdur.
-
Kimyasal Formül / CAS No: C10H12N2Na4O8 (Susuz: CAS 64-02-8 / Tetrahidrat: CAS 13235-36-4)
-
Saflık ve Şelatlama Kapasitesi: Min. %99.0 Saflık (Şelatlama Değeri: Min. 215 – 225 mg CaCO3 / g)
-
Fiziksel Form: Beyaz, kokusuz, serbest akışkan kristalize toz / granül
-
Yüksek Alkali Ortam Kararlılığı (pH 10.5 – 11.5): Disodyum EDTA’nın (EDTA-2Na) aksine kuvvetli bazik ortamlarda çökelme yapmaz; alkali deterjanlarda ve kostikli yıkama sularında maksimum metal bağlama gücü sunar.
-
6-Dişli (Hekzadentat) Süper Kıskaç Yapısı: Çok değerlikli metal katyonlarını (Ca2+, Mg2+, Fe3+, Cu2+, Mn2+) merkezine alarak kararlı oktahedral halkalar oluşturur; metallerin kimyasal yan reaksiyonlara girmesini engeller.
-
Kalıntısız ve Hızlı Çözünürlük: Suda hızla çözünerek berrak alkali çözeltiler oluşturur; otomatik dozaj hatlarında nozul tıkanıklığı ve tortu bırakmaz.
-
Nem Bariyerli Güvenli Ambalaj: Açık havadan nem çekip topaklaşmasını önleyen, polietilen iç astarlı sızdırmaz kraft torba veya HDPE ambalaj
Endüstriyel temizlik ve deterjan imalatçıları, tekstil terbiye ve boyahaneleri, kağıt ve selüloz fabrikaları, kozmetik üreticileri ile su arıtma ve yüzey işlem tesisleri için endüstri standardında yüksek bağlama kapasitesi sunar.

Tetrasodyum EDTA (EDTA-4Na) [C10H12N2Na4O8] Hammaddesi
Tetrasodyum etilendiamintetraasetat (EDTA-4Na), etilendiamin, formaldehit ve sodyum siyanürün alkali ortamdaki kondenzasyon reaksiyonu (Strecker sentezi türevi) sonucu elde edilen sentetik bir poliaminokarboksilik asit tuzudur. Molekül yapısında bulunan iki azot atomu ve dört karboksilat grubu sayesinde altı koordinasyon merkezine (hekzadentat ligand) sahiptir. Tetrasodyum EDTA Kristal Toz, minimum %99.0 saflık standardı, homojen granülasyonu ve son derece düşük serbest siyanür, klorür ve ağır metal limitleri ile endüstriyel proseslerinizde en yüksek şelatlama stabilitesini garanti eder.
Sulu çözeltilerde hidroliz olarak alkali bir karakter (pH ~11.0) gösterir. Bu alkalinite, asidik veya nötr pH aralığında çalışan Disodyum EDTA’ya (EDTA-2Na) kıyasla EDTA-4Na’yı yüksek pH gerektiren sabun, kostikli temizleyiciler, yağ sökücüler ve tekstil ağartma banyoları için doğrudan kullanıma hazır en ideal şelat ajanı yapmaktadır.
EDTA Eş Anlamlıları ve Ticari İsimleri
Farklı sektörlerde, uluslararası standartlarda ve ticari literatürde aşağıdaki isimlerle tanımlanmaktadır:
-
Tetrasodyum EDTA (Tetrasodium EDTA)
-
EDTA-4Na / Na4EDTA (Kimyasal Kısaltmalar)
-
Etilendiamintetraasetik Asit Tetrasodyum Tuzu (Ethylenediaminetetraacetic Acid Tetrasodium Salt)
-
Sodyum Edetat (Tetrasodium Edetate)
-
Trilon B Toz (Yaygın Endüstriyel Ticari Ad)
-
Versene 100 Tuzu (Sektörel Tanım)
-
Alkali Şelat Ajanı (Alkaline Chelating Agent)
-
Su Yumuşatıcı Kompleksleştirici Tuz (Sequestrant Salt)
EDTA Öne Çıkan Özellikler ve Avantajlar
-
Kireç Sabunu (Scum) Oluşumunu Durdurma: Sert sularda bulunan kalsiyum ve magnezyum iyonlarını bağlayarak sabun ve anyonik aktif maddelerin çökelmesini (matlaşma ve tortu yapmasını) engeller; deterjan sarfiyatını düşürürken köpük hacmini artırır.
-
Peroksit Ağartmasında Katalitik Kararlılık: Tekstil ve kağıt sanayisinde hidrojen peroksiti kontrolsüz parçalayarak kumaşı/lifleri yakan ve delik açan eser miktardaki demir (Fe3+) ve bakır (Cu2+) iyonlarını bloke eder; homojen beyazlık sağlar.
-
CIP Hatlarında Taşlaşmayı Önleme: Gıda, bira ve süt fabrikalarının paslanmaz çelik hatlarında kostik bazlı CIP banyolarına eklendiğinde organik kirlerin çözünmesini kolaylaştırır ve süt taşlarının borulara yapışmasını önler.
-
Kozmetik ve Şampuanlarda Koruyucu Güçlendirici: Formülasyonlardaki iz metalleri bağlayarak mikroorganizmaların hücre duvarını zayıflatır; koruyucu maddelerin (paraben, fenoksietanol vb.) etkinliğini katlar ve ürünün oksitlenip renk/koku değiştirmesini engeller.
-
Yüksek Çözünürlük Derecesi: Disodyum EDTA’ya göre suda yaklaşık 10 kat daha fazla çözünerek (%40-50 konsantrasyonda berrak stok çözeltiler hazırlanabilir) üretim süreçlerinde esneklik sağlar.
-
Metal Kaplama Banyolarında Çamur Önleme: Kimyasal nikel ve bakır kaplama banyolarında metal iyonlarının pH dalgalanmalarında hidroksit halinde çökmesini engelleyen taşıyıcı kompleks yapıcıdır.
EDTA Teknik Özellikler
| Parametre | Detay / Değer |
| Ürün Adı | Tetrasodyum EDTA (EDTA-4Na / Tetrasodium EDTA) |
| Kimyasal Formül | C10H12N2Na4O8 (veya 4H2O ile) |
| CAS Numarası | 64-02-8 (Susuz) / 13235-36-4 (Tetrahidrat) |
| EC (EINECS) No | 200-573-9 |
| Saflık (Şelat Titresi) | Min. %99.0 |
| Şelatlama Kapasitesi (Kalsiyum Değeri) | Min. 215 – 225 mg CaCO3 / g EDTA-4Na |
| Molar Kütle | 380.17 g/mol (Susuz) / 452.23 g/mol (Tetrahidrat) |
| Görünüm / Yapı | Kar Beyazı Kristal Toz / Granül |
| Koku | Kokusuz |
| Dökme Yoğunluğu | 0.65 – 0.85 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (20°C) | ~1000 g / L (Suda Çok Yüksek Çözünürlük) |
| Erime / Bozunma Sıcaklığı | > 300 °C (Parçalanarak amonyak ve azot oksit salar) |
| pH (%1’lik Sulu Çözelti, 25°C) | 10.5 – 11.5 (Kuvvetli Alkali) |
| Klorür (Cl) Safsızlığı | Maks. %0.05 |
| Sülfat (SO4) Safsızlığı | Maks. %0.10 |
| Demir (Fe) Safsızlığı | Maks. 10 ppm |
| Ağır Metaller (Kurşun vb.) | Maks. 10 ppm |
| Ambalaj Tipi | Neme Dayanıklı PE İç Astarlı Kraft Torba / Big Bag / HDPE Ambalaj |
Kimyasal Reaksiyon Mekanizması ve Proses Kimyası
1. Kalsiyum İyonu ile Hekzadentat Şelatlama (Su Yumuşatma Dengesi):
Tetrasodyum EDTA suda iyonlaştığında açığa çıkan [EDTA]4- anyonu, iki azot atomundaki ortaklanmamış elektron çiftleri ve dört karboksilat oksijeni ile kalsiyum katyonunu kafes gibi çevreler; son derece kararlı 1:1 oktahedral kelat anyonu oluşturur:
Ca2+ (Sertlik İyonu) + [EDTA]4- ⇌ [Ca(EDTA)]2- (Suda Kararlı Çözünür Kompleks)
Bu reaksiyonun denge sabiti ($log K \approx 10.7$) çok yüksek olduğundan, kalsiyum iyonları artık sabun molekülleriyle (stearat vb.) veya karbonat iyonlarıyla birleşip çökelti yapamaz; su kimyasal olarak yumuşatılmış olur.
2. Hidrojen Peroksit Dekompozisyonunun Engellenmesi:
Ağartma banyolarında bulunan serbest demir iyonları (Fe3+) peroksiti hidroksil radikallerine parçalar (Fenton benzeri yıkıcı reaksiyon). EDTA-4Na demiri bağlayarak katalitik merkezini bloke eder:
Fe3+ + [EDTA]4- ⇌ [Fe(EDTA)]- ($log K \approx 25.1$ – Aşırı Kararlı Bağ)
Demirin bağlanması hidrojen peroksitin kendiliğinden patlamasını engeller ve peroksit yalnızca kumaş lekelerini ağartmak üzere kontrollü çalışır.
3. Alkali Ortamda Metal Çökelmesinin Önlenmesi:
Normal koşullarda alkali ortamda demir, bakır veya nikel hidroksit halinde çökerek banyoda çamur oluşturur. EDTA-4Na ortamdaki hidroksil (OH-) iyonlarına karşı üstünlük sağlayarak metalleri çözeltide tutar:
Mn+ + n OH- (Çökme Eğilimi) + EDTA4- ──(Yüksek pH)──→ [M(EDTA)](4-n)- (Berrak Çözelti)
Endüstriyel Kullanım ve Uygulama Alanları
-
Deterjan ve Endüstriyel Temizlik Kimyasalları: Toz ve sıvı çamaşır deterjanlarında, bulaşık tabletlerinde, oto şampuanlarında, zemin temizleyicilerde ve alkali yağ sökücülerde kireç bağlayıcı ve köpük sabitleyici olarak.
-
Tekstil Boya ve Terbiye Sanayii: Pamuklu kumaşların hidrojen peroksit ile kasar (ağartma) banyolarında stabilizatör, boyama banyolarında metal kaynaklı renk sapmalarını (abraj) önleyici kompleksleştirici olarak.
-
Kağıt ve Selüloz Sanayii: Mekanik ve kimyasal odun hamurunun peroksit veya ditiyonit ile ağartılmasında ağır metalleri bağlayarak kağıtta parlaklık kaybını ve sararmayı engellemede.
-
Gıda ve İçecek Tesisleri (CIP Hatları): Süt, meşrubat ve bira fabrikalarında paslanmaz çelik boru hatlarının, evaporatörlerin ve tankların kostikli yıkanmasında kalsiyum ve kazein taşlaşmasını önlemede.
-
Kozmetik ve Kişisel Bakım: Sabunlar, duş jelleri, sıvı sabunlar ve kremlerde formülün bozulmasını, kokunun ekşimesini ve yağların acılaşmasını (ransidite) önleyen koruyucu yardımcısı olarak.
-
Su Şartlandırma ve Soğutma Kuleleri: Kazan besleme sularında ve açık soğutma kulelerinde ısı eşanjörü borularında kalsiyum sülfat ve karbonat kireç taşlarının oluşumunu önlemede.
-
Galvanoteknik ve Yüzey İşlem: Akımsız nikel (electroless nickel) kaplama, pirinç parlatma ve elektrolitik temizleme banyolarında serbest metal iyon dengesini sağlayan kompleks yapıcı olarak.
-
Tarımsal Mikro Besin Gübreleri: Çinko (Zn), bakır (Cu), mangan (Mn) ve demir (Fe) mikro elementlerinin toprakta kilitlenmeden bitkiye taşınmasını sağlayan şelatlı sıvı gübre formüllerinde.
Güvenlik, Depolama ve Taşıma Talimatı
-
Alkali Karakter ve Göz Tahrişi (H318 / H319): EDTA-4Na sulu çözeltilerinde kuvvetli alkali (pH ~11) bir yapıya sahiptir. Tozunun veya çözeltisinin göze temas etmesi ciddi göz hasarına ve kornea tahrişine yol açabilir. Temas halinde derhal bol suyla en az 15 dakika yıkanmalıdır.
-
Toz Soluma Tehlikesi (H332): İnce partiküllerinin uzun süreli ve yoğun solunması solunum yollarında tahrişe neden olabilir.
-
Alüminyum ile Islak Reaksiyon Riski: Yüksek alkali pH değerine sahip sulu çözeltileri alüminyum kaplarda tutulmamalıdır; alüminyum yüzeyleri aşındırabilir.
-
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Tartım, harmanlama ve çözelti hazırlama esnasında standart toz maskesi (P2), tam kapatan kimyasal güvenlik gözlüğü, alkaliye dayanıklı nitril eldiven ve iş önlüğü kullanılmalıdır.
-
Depolama Şartları: Kuru, serin (15°C – 25°C), doğrudan güneş ışığı almayan, iyi havalandırılmış ve nemsiz depolarda, ahşap paletler üzerinde saklanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Disodyum EDTA (EDTA-2Na) ile Tetrasodyum EDTA (EDTA-4Na) arasındaki temel fark nedir?
Disodyum EDTA (EDTA-2Na) suda çözündüğünde asidik/nötr bir çözelti verir (pH 4.0 – 5.0) ve sudaki çözünürlüğü daha düşüktür; nötr veya hafif asidik formülasyonlarda (ilaç, analitik reaktifler, cilt kremleri) tercih edilir. Tetrasodyum EDTA (EDTA-4Na) ise kuvvetli alkali bir tuzdur (pH 10.5 – 11.5), suda olağanüstü yüksek oranda çözünür ve yüksek pH gerektiren sabun, endüstriyel deterjan ve kostikli temizleyicilerde doğrudan kullanıma uygundur.
2. Şelatlama değeri (Chelation Value) nedir ve ne anlama gelir?
Şelatlama değeri, 1 gram ürünün kimyasal olarak bağlayabileceği kalsiyum karbonat (CaCO3) miktarını miligram cinsinden gösterir. Yüksek saflıktaki bir EDTA-4Na ürününün şelatlama değeri yaklaşık 215 – 225 mg CaCO3 / g aralığındadır. Bu değer ne kadar yüksekse, ürünün kireç ve metal bağlama kapasitesi o kadar kuvvetlidir.
3. Tetrasodyum EDTA sıvı sabunlarda köpürmeyi nasıl artırır?
Kullanılan musluk suyundaki kalsiyum ve magnezyum iyonları sabun molekülleriyle birleşerek suda erimeyen “kalsiyum sabunları” (banyo küvetlerinde görülen yapışkan gri tortu) oluşturur. Bu reaksiyon sabunun köpürmesini engeller. Formüle EDTA-4Na eklendiğinde sertlik iyonlarını sabundan önce yakalar; böylece sabunun tamamı serbest kalarak bol, kalıcı ve kremsi bir köpük üretir.



