Bakır Klorür | Copper Chloride
Bakır(II) klorür dihidrat (kuproklorür / kuprik klorür), inorganik kimyanın en çok yönlü geçiş metali tuzlarından biridir. Bünyesindeki +2 yükseltgenme basamağındaki bakır iyonları ve klorür iyonları, güçlü bir Lewis asidi karakteri ve mükemmel bir redoks potansiyeli sergiler. Bakır Klorür Dihidrat Kristal, minimum %98 saflık oranı, düşük demir ve ağır metal safsızlık limitleri ile hem hassas mikroelektronik üretim hatlarında hem de endüstriyel katalitik süreçlerde maksimum performans sağlamak üzere üretilmiştir.
Suda çözündüğünde konsantrasyona bağlı olarak mavi (seyreltik) ile yeşil (derişik) arasında renk değiştiren kararlı kompleks iyonlar oluşturur; organik çözücülerde de hızla çözünebilmesi onu heterojen ve homojen kataliz proseslerinde vazgeçilmez kılar.

Öne Çıkan Özellikler ve Avantajlar
-
Sürekli Rejenerasyon Kabiliyeti (PCB Etching): Asidik PCB aşındırma banyolarında metalik bakırı hızla çözer; hidrojen peroksit veya klor gazı ilavesiyle banyo atılmadan sürekli rejenere edilerek döngüsel kullanılabilir.
-
Üstün Katalitik Aktivite: Wacker prosesi, hidrokarbonların oksiklorlanması ve klorlama reaksiyonlarında yüksek seçicilik ve reaksiyon hızı sağlayan güçlü bir ko-katalizördür.
-
Dekoratif Patine ve Metal Renklendirme: Pirinç, bronz ve bakır alaşımlarında kalıcı antik yeşil, kahverengi ve siyah patine tonları oluşturmak için mükemmel bir kimyasal ajandır.
-
Yüksek ve Kalıntısız Çözünürlük: Su ve alkol bazlı formülasyonlarda tortu bırakmadan saniyeler içinde çözünerek berrak banyolar oluşturur.
-
Nem Bariyerli Özel Ambalaj: Nem çekme ve metal temas korozyonu riskine karşı hava sızdırmaz, çift kat korumalı polimer ambalajlarda sevk edilir.
Teknik Özellikler
| Parametre | Detay / Değer |
| Ürün Adı | Bakır Klorür Dihidrat (Copper(II) Chloride Dihydrate) |
| Kimyasal Formül | CuCl2.2H2O |
| CAS Numarası | 10125-13-0 (Susuz CAS: 7447-39-4) |
| EC (EINECS) No | 231-210-2 |
| Saflık Derecesi | Min. %98.0 |
| Elemental Bakır ($\text{Cu}$) İçeriği | ~%37.0 – %37.5 |
| Molar Kütle | 170.48 g/mol |
| Görünüm / Yapı | Mavi-Yeşil / Turkuaz Kristaller |
| Yoğunluk | 2.54 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük | ~76 g / 100 mL (20°C’de, yüksek çözünürlük) |
| Erime / Ayrışma Noktası | ~100 °C’de kristal suyunu kaybeder, 498 °C’de erir/ayrışır |
| pH (%5’lik Sulu Çözelti) | 3.0 – 3.8 (Asidik) |
| Ambalaj Tipi | Kimyasala Dayanıklı Sızdırmaz HDPE Ambalaj |
Endüstriyel Kullanım ve Uygulama Alanları
-
Elektronik ve PCB Sanayii: Çift taraflı ve çok katmanlı baskılı devre kartlarının üretiminde bakır yolların hassas ve kontrollü aşındırılmasında (etchant).
-
Kimyasal Sentez ve Katalizörler: Etilenin asetaldehite dönüştürüldüğü Wacker oksidasyonunda, vinil klorür monomer (VCM) üretiminde ve Friedel-Crafts tipi klorlamalarda redoks katalizörü olarak.
-
Metal Yüzey İşlem ve Patine: Heykel, takı, mimari pirinç ve bronz metaller üzerinde antik yeşil (verdigris), kahverengi ve siyah oksit tabakası oluşturma banyolarında.
-
Tekstil ve Deri Boyama: Kumaş boyamada boyarmaddenin elyafa kalıcı bağlanmasını sağlayan mordan (renk sabitleyici) ve tekstil baskı kimyasalı olarak.
-
Elektrokaplama ve Galvanoteknik: Metal kaplama banyolarında bakır kaynağı ve yüzey dağlama/aktivasyon kimyasalı olarak.
-
Zirai Kimyasallar ve Fungisitler: Bakır bazlı tarımsal mantar ilaçlarının (fungisit), algisitlerin ve bitki koruma ürünlerinin sentezinde hammadde olarak.
-
Piroteknik ve Havai Fişekler: Yanma sırasında ortama yoğun ve parlak mavi-yeşil alev rengi kazandıran piroteknik renklendirici bileşen olarak.
-
Petrol ve Gaz Rafinerileri: Petrol fraksiyonlarındaki merkaptanların ve kükürtlü bileşiklerin giderilmesinde (tatlandırma prosesi) koku giderici reaktif olarak.
Güvenlik, Depolama ve Taşıma Talimatı
-
Nem ve Sıvılaşma Koruması: Bakır(II) klorür higroskopiktir; ortam nemini çektiğinde yüzeyinde sıvılaşma meydana gelebilir. Ambalaj kapağı her kullanımdan sonra sıkıca kapatılmalıdır.
-
Korozyon Riski: Sulu çözeltileri asidiktir ve alüminyum, çelik, demir gibi metalleri şiddetle aşındırır. Çözelti hazırlığında cam, polietilen (HDPE) veya polipropilen (PP) kaplar kullanılmalıdır.
-
Çevresel Önlemler: Bakır bileşikleri sucul organizmalar için son derece toksiktir. Atık suların doğrudan kanalizasyona veya doğaya deşarj edilmemesi, uygun atık nötralizasyonundan geçirilmesi gerekir.
-
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Toz solunmasını ve cilt temasını önlemek için partikül filtreli toz maskesi, kimyasal gözlük ve nitril/neopren eldiven kullanılmalıdır.
-
Depolama Şartları: Kuru, serin (15°C – 25°C), doğrudan güneş ışığı almayan ve asit buharlarına dayanıklı havalandırmalı depolarda muhafaza edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. PCB aşındırmada Bakır Klorür ile Demir(III) Klorür arasındaki fark nedir?
Demir klorür tek kullanımlıktır ve doyunca atık haline gelir; ayrıca çamurlaşma yapar. Bakır klorür ise asit ve oksitleyici takviyesiyle rejenere edilerek sonsuz döngüde kullanılabilir ve bakır geri kazanımına olanak tanır.
2. Bakır(II) Klorür Dihidrat ile Susuz (Anhidroz) form arasındaki fark nedir?
Dihidrat form mavi-yeşil kristal yapıdadır ve oda koşullarında kararlıdır. Susuz form kahverengi/sarımsı bir tozdur ve aşırı derecede higroskopiktir; havadan anında su çekerek dihidrata dönüşür.
3. Pirinç ve bakır metallere antik yeşil patine uygulaması nasıl yapılır?
Bakır klorür su ve amonyum klorür ile seyreltilerek metal yüzeye püskürtülür veya fırçayla sürülür. Birkaç saat içinde metal yüzeyinde doğal, estetik ve kalıcı bir yeşil oksit (verdigris) tabakası oluşur.



