Bakır Nitrat | Copper Nitrate
Bakır nitrat trihidrat (kuprik nitrat), geçiş metalleri kimyasının en güçlü oksitleyici ve en yüksek çözünürlüğe sahip bakır tuzlarından biridir. Bünyesindeki +2 değerlikli bakır iyonları ve nitrat anyonları bileşiğe hem kuvvetli bir asidik redoks potansiyeli hem de geniş bir reaktivite yelpazesi kazandırır. Bakır Nitrat Trihidrat Kristal, minimum %98.0 saflık standardı, homojen kristal boyutu ve çok düşük klorür/sülfat safsızlık limitleri ile hem sanatsal metal işleme süreçlerinde hem de hassas kimyasal sentezlerde maksimum tekrarlanabilirlik sağlamak üzere üretilmiştir.
Suda ve organik polar çözücülerde (etanol, aseton) tortu bırakmadan berrak şekilde çözünür. Isıtıldığında doğrudan azot oksit gazları salarak aktif bakır oksit tabakasına dönüşmesi, onu yüzey renklendirmede ve piroteknikte benzersiz kılar.

Öne Çıkan Özellikler ve Avantajlar
-
Mükemmel Sıcak ve Soğuk Patine Yeteneği: Bronz, pirinç ve bakır döküm yüzeylere pürmüzle ısıtılarak veya soğuk daldırma yöntemiyle uygulandığında estetik, kalıcı antik kahverengi, siyah ve yeşil-mavi patine tabakaları oluşturur.
-
Üstün Organik Oksidasyon ve Nitrolama Katalizörü: Kil destekli Menke nitrolaması (Claycop) ile aromatik bileşiklerin regioselektif nitrolanmasında ve alkollerin karbonil türevlerine yükseltgenmesinde yüksek verimli katalizördür.
-
Çok Yüksek Çözünürlük ve Hızlı Nüfuz: Soğuk suda dahi 250 g/100 mL’nin üzerinde olağanüstü bir çözünürlüğe sahiptir; yüzey banyolarına ve emprenye solüsyonlarına hızla entegre olur.
-
Parlak Piroteknik Alev: Yanma reaksiyonlarında oksijen açığa çıkarırken alev rengine zümrüt yeşili ve elektrik mavisi tonları katar.
-
Nem Bariyerli Özel Ambalaj: Deliquescent yapısı (havanın nemiyle sıvılaşma eğilimi) nedeniyle hava sızdırmaz, neme tam dayanıklı polimer kilitli ambalajlarda sevk edilir.
Teknik Özellikler
| Parametre | Detay / Değer |
| Ürün Adı | Bakır(II) Nitrat Trihidrat (Copper(II) Nitrate Trihydrate) |
| Kimyasal Formül | Cu(NO3)2·3H2O |
| CAS Numarası | 10031-43-3 (Susuz CAS: 3251-23-8) |
| EC (EINECS) No | 221-838-5 |
| Saflık Derecesi | Min. %98.0 |
| Elemental Bakır ($\text{Cu}$) İçeriği | ~%26.0 – %26.5 |
| Molar Kütle | 241.60 g/mol |
| Görünüm / Yapı | Koyu Mavi Kristal Katı |
| Yoğunluk | 2.05 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük | ~267 g / 100 mL (20°C’de, son derece yüksek) |
| Erime / Bozunma Noktası | 114.5 °C’de erir; 170 °C üzerinde azot oksit salarak ayrışır |
| pH (%5’lik Sulu Çözelti) | 3.0 – 4.0 (Asidik) |
| Ambalaj Tipi | Nem Bariyerli Sızdırmaz HDPE Ambalaj |
Endüstriyel Kullanım ve Uygulama Alanları
-
Heykel, Bronz Döküm ve Metal Patine: Pirinç, bronz ve bakır yüzeylerde sıcak pürmüzleme veya soğuk sürme tekniği ile antik kahverengi, zümrüt yeşili ve siyah patine oluşturulmasında.
-
Organik Kimya ve İlaç Sentezi: Menke nitrolama reaksiyonlarında, tiyollerin disülfitlere oksidasyonunda ve asimetrik organik dönüşümlerde Lewis asidi katalizörü olarak.
-
Piroteknik ve Gösteri Havai Fişekleri: Yanma sırasında güçlü oksijen sağlayıcı ve mavi-yeşil alev renklendirici bileşen olarak.
-
Tekstil Boyama ve Baskı: Kumaş boyamada renk tonlarını koyulaştırıcı, ışık ve yıkama haslığını artırıcı mordan (sabitleyici) kimyasalı olarak.
-
Seramik ve Cam Sanayii: Seramik sırlarında, emayelerde ve optik camlarda özel mavi-yeşil renk tonları veren inorganik renklendirici olarak.
-
Katalizör İmalatı: Petrokimya endüstrisinde hidrojenasyon, dehidrojenasyon ve polimerizasyon katalizörlerinin hazırlanmasında öncül bakır tuzu olarak.
-
Ahşap Koruma ve Fungisitler: Dış ortam kerestelerini mantar, çürüme ve haşerelere karşı koruyan emprenye tuzlarının ve fungisit formülasyonlarının üretiminde.
Güvenlik, Depolama ve Taşıma Talimatı
-
Güçlü Oksitleyici (Oxidizer) Uyarısı: Organik maddeler, yanıcı materyaller, kükürt, odun talaşı, kağıt ve indirgeyici maddelerle kesinlikle temas ettirilmemelidir; sürtünme veya temas anında yangın/patlama riskini tetikleyebilir.
-
Nem ve Sıvılaşma Koruması: Havadan nem çekip sıvılaşmaması (deliquescence) için ambalaj kapağı her kullanımdan hemen sonra hava almayacak şekilde sıkıca kapatılmalıdır.
-
Isıtma ve Gaz Salınımı Güvenliği: Isıtıldığında aşındırıcı ve zehirli NO2 gazı açığa çıkar. Sıcak patine ve laboratuvar uygulamaları mutlaka çeker ocak altında veya açık havada, uygun gaz maskesi ile yapılmalıdır.
-
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Kimyasal sıçramalarına karşı nitril eldiven, koruyucu gözlük ve partikül/asit buharı filtreli maske kullanılmalıdır.
-
Depolama Şartları: Kuru, serin (15°C – 25°C), iyi havalandırılmış, yanıcı maddelerden ve ısı kaynaklarından tamamen yalıtılmış özel kimyasal depolarda muhafaza edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Bronz ve pirinç heykellerde sıcak patine uygulaması nasıl yapılır?
Metal yüzeyi pürmüz alevi ile yaklaşık 90°C – 120°C sıcaklığa kadar ısıtılır. Bakır nitrat sulu çözeltisi spreyle veya fırçayla metal yüzeyine uygulandığında su buharlaşır ve kimyasal reaksiyonla metal yüzeyine yapışan kalıcı yeşil/kahverengi bir patine katmanı oluşur.
2. Bakır Nitrat higroskopik midir, ıslanırsa yapısı bozulur mu?
Evet, Bakır Nitrat son derece higroskopiktir (havadan nem çeker) ve açık bırakılırsa kısa sürede sıvılaşabilir. Bu durum kimyasal saflığını bozmaz ancak tartım doğruluğunu etkileyebileceğinden kapağı daima kapalı tutulmalıdır.
3. Bakır Klorür ile Bakır Nitrat patine uygulamalarında nasıl farklılık gösterir?
Bakır klorür genellikle klorlu soğuk patinelerde daha hızlı ve belirgin turkuaz/verdigris tonları verirken, Bakır Nitrat sıcak uygulamalarda metale çok daha derin nüfuz eden, dayanıklı ve homojen kahverengi/yeşil tonlar sağlar.



