Nikel Klorür / Nikel(II) Klorür Hekzahidrat [NiCl2·6H2O]
Nikel Klorür Yüksek Saflıkta Elektrokaplama ve Kimyasal Sentez Reaktifi, galvanoteknik sanayisinde özellikle Watts tipi nikel kaplama banyolarında anot pasivasyonunu engelleyerek nikel anotların homojen çözünmesini sağlayan, elektrolit iletkenliğini artıran ve koordinasyon kimyasında katalizör öncülü olarak kullanılan yeşil kristal yapıda inorganik tuzdur.
-
Kimyasal Formül / CAS No: NiCl2·6H2O / 7791-20-0 (Susuz CAS: 7718-54-9)
-
Saflık ve Nikel İçeriği: Min. %98.0 Saflık (~%24.0 – %24.7 Elemental Nikel – Ni)
-
Fiziksel Form: Canlı çim yeşili / zümrüt yeşili monoklinik kristaller
-
Elektrolitik İşlev ve İletkenlik: Sulu banyolarda serbest klorür (Cl-) iyonları sağlayarak nikel anotların polarizasyonunu kırar; banyo voltajını düşürerek enerji tasarrufu ve pürüzsüz kaplama dağılımı sağlar.
-
Kalıntısız ve Hızlı Çözünürlük: Suda ve alkolde tortu bırakmadan berrak şekilde çözünür, kaplama banyolarında filtre tıkanmalarına yol açmaz.
-
Nem ve Korozyon Korumalı Ambalaj: Higroskopik yapısı sebebiyle ortam nemini çekip kekleşmesini önleyen, sızdırmaz çift kilitli polimer (HDPE) ambalaj
Elektrokaplama ve galvaniz tesisleri, otomotiv yan sanayii, batarya ve enerji depolama araştırma merkezleri ile kimyasal sentez laboratuvarları için endüstri standardında yüksek kimyasal verim sunar.

Nikel Klorür Hekzahidrat [NiCl2·6H2O] Hammaddesi
Nikel(II) klorür hekzahidrat, elektrokimyasal yüzey işlem teknolojisinin ve koordinasyon kimyasının en vazgeçilmez geçiş metali tuzlarından biridir. Galvanoteknikte yaygın olarak kullanılan standart Watts nikel kaplama banyolarının temel iki nikel kaynağından birini oluşturur. Nikel sülfat banyonun ana metal rezervuarı görevini görürken, Nikel Klorür çözeltiye hayati önemdeki klorür iyonlarını temin eder. Minimum %98.0 saflık derecesi, son derece düşük bakır, demir, çinko ve kurşun safsızlık limitleri ile elektrolit banyosunun kirlenmesini önleyerek kaplama yüzeyinde kararma, leke ve iğne deliği (pitting) oluşumunun önüne geçer.
Suda çözündüğünde karakteristik zümrüt yeşili hekzaakuo nikel(II) [Ni(H2O)6]2+ kompleksini oluşturur; hem asidik elektrolitlerde hem de susuz polar organik çözücülerde yüksek reaktivite sergiler.
Nikel Klorür Öne Çıkan Özellikler ve Avantajlar
-
Anot Pasivasyonunu Engelleme (Anot Korozyonu): Elektroliz sırasında metalik nikel anotların yüzeyinde oluşan oksit filmini parçalayarak anotların düzenli ve verimli çözünmesini sağlar; banyodaki nikel konsantrasyonunu dengede tutar.
-
Elektrolit İletkenliğini Artırma: Çözeltinin elektriksel iletkenliğini belirgin şekilde yükselterek banyo çalışma voltajını düşürür; enerji maliyetlerini azaltır ve katot üzerinde akım dağılımını dengeler.
-
Yüksek Difüzyon ve Parlak Kaplama: Katot yüzeyindeki sınır tabaka polarizasyonunu azaltarak yüksek akım yoğunluklarında dahi yanma ve matlaşma yapmadan parlak nikel birikimi sağlar.
-
Mükemmel Çözünürlük: Oda sıcaklığındaki suda dahi çok yüksek çözünürlüğe sahiptir; banyo kurulumlarında ve takviyelerinde çözünme süresini minimuma indirir.
-
Organik Sentez ve Katalizör Öncülü: Nikelosen, nikel fosfin kompleksleri ve raney nikel benzeri hidrojenasyon katalizörlerinin hazırlanmasında güvenilir reaktif kaynağıdır.
-
Hava ve Nem Bariyerli Ambalaj: Kristal su dengesini muhafaza eden, neme ve asidik tuz temaslarına tam dayanıklı özel endüstriyel ambalajlarda sevk edilir.
Nikel Klorür Teknik Özellikler
| Parametre | Detay / Değer |
| Ürün Adı | Nikel Klorür Hekzahidrat (Nickel(II) Chloride Hexahydrate) |
| Kimyasal Formül | NiCl2·6H2O |
| CAS Numarası | 7791-20-0 (Susuz CAS: 7718-54-9) |
| EC (EINECS) No | 231-743-0 |
| Saflık Derecesi | Min. %98.0 |
| Elemental Nikel (Ni) İçeriği | ~%24.0 – %24.7 |
| Molar Kütle | 237.69 g/mol |
| Görünüm / Yapı | Zümrüt Yeşili Kristal Taneler |
| Yoğunluk | 1.92 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük | ~254 g / 100 mL (20°C’de, son derece yüksek) |
| Erime / Bozunma Noktası | ~140 °C’de kristal suyunu kaybeder; 1000 °C üzerinde süblimleşir |
| pH (%5’lik Sulu Çözelti) | 4.0 – 5.5 |
| Demir (Fe) Safsızlığı | Maks. %0.003 |
| Ambalaj Tipi | Nem Bariyerli Sızdırmaz HDPE Ambalaj |
Kimyasal Reaksiyon Mekanizması ve Elektrokaplama Kimyası
1. Anot Korozyonu ve Pasivasyon Kırma Mekanizması:
Elektroliz sırasında anotta nikel yükseltgenir. Ancak ortamda yeterli klorür yoksa anot pasifleşir ve nikel çözünmesi durarak yerine su oksitlenir (O2 gazı çıkar). Nikel klorürden gelen Cl- iyonları pasivasyon filmini kırar:
Ni (anot) → Ni2+ + 2e- (Klorür iyonları sayesinde anot sürekli çözünür)
2. Katot Kaplama Reaksiyonu:
Çözeltideki iki değerlikli nikel iyonları katot (kaplanacak metal parça) yüzeyinde metalik parlak nikel filmine indirgenir:
Ni2+ + 2e- → Ni0 (katot yüzeyinde metalik nikel tabakası)
3. Sulu Ortamda Kristal Su Kaybı ve Kompleksleşme:
Isıtıldığında kristal suyunu basamaklı olarak kaybederek önce dihidrata, ardından sarı renkli susuz forma dönüşür:
NiCl2·6H2O ──(Isı / Δ)──→ NiCl2 + 6H2O↑
Endüstriyel Kullanım ve Uygulama Alanları
-
Galvanoteknik ve Watts Nikel Banyoları: Dekoratif ve teknik nikel kaplama hatlarında anotların düzenli çözünmesini sağlamak ve banyo iletkenliğini yükseltmek için temel bileşen olarak.
-
Elektroformlama (Electroforming): Kalıp ve hassas metal parçaların mikron hassasiyetinde elektrokimyasal yöntemle kopyalanmasında düşük iç gerilimli nikel birikimi sağlamak amacıyla.
-
Pil ve Batarya Üretimi: Lityum-iyon batarya katot öncülleri, nikel-kadmiyum (NiCd) ve nikel-metal hidrit (NiMH) akü elektrotlarının kimyasal sentezinde.
-
Organik Sentez ve Katalizörler: Homojen ve heterojen nikel katalizörlerinin sentezinde, karbon-karbon bağ oluşum reaksiyonlarında ve organonikel bileşiklerinin eldesinde.
-
Seramik ve Cam Sanayii: Seramik sırlarında, emaye kaplamalarda ve optik camlarda kahverengi, gri ve özel yeşil tonları oluşturan inorganik renklendirici olarak.
-
Kimyasal Sensörler ve Nem İndikatörleri: Renk değiştirme özelliği sayesinde gaz maskesi filtrelerinde amonyak tutucu ve nem belirteci reaktif olarak.
-
Metal Dağlama ve Yüzey İşlem: Paslanmaz çelik ve özel alaşımların asitle desenlendirilmesinde ve metal renklendirme solüsyonlarında.
Güvenlik, Depolama ve Taşıma Talimatı
-
Sağlık ve Maruziyet Riskleri: Nikel bileşikleri solunduğunda kanserojen (Carc. 1A), cilt temasında alerjik duyarlılık (alerjik temas dermatiti / nikel kaşıntısı) yapıcı ve solunum yolu tahriş edicidir.
-
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Banyo hazırlama, tartım ve aktarım sırasında P3 tipi partikül filtreli tam maske, kimyasal geçirimsiz nitril/bütil eldiven, koruyucu tulum ve yan siperlikli gözlük kullanılması zorunludur.
-
Depolama Şartları: Kuru, serin (15°C – 25°C), iyi havalandırılmış, doğrudan güneş ışığı almayan ve kilitli toksik madde depolarında saklanmalıdır.
-
Nem Koruması: Havadan nem çekerek sıvılaşma eğilimi gösterebileceğinden ambalaj kapağı her kullanımdan hemen sonra hava almayacak şekilde kapatılmalıdır.
-
Çevre ve Atık Yönetimi: Nikel içeren atık sular doğrudan deşarj edilmemelidir; alkali çöktürme yöntemiyle nikel hidroksit halinde filtre edilmeli veya iyon değiştirici reçinelerle geri kazanılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Watts nikel kaplama banyosunda Nikel Sülfat varken neden Nikel Klorür de kullanılır? Yalnızca nikel sülfat içeren bir banyoda nikel anotlar elektriksel olarak polarize olur ve yüzeylerinde oluşan oksit tabakası nedeniyle çözünemez hale gelir; banyo kısa sürede nikel iyonu yönünden fakirleşir. Nikel Klorür, bünyesindeki klorür iyonları ile bu oksit tabakasını aşındırır ve anotların düzenli olarak çözünmesini sağlar.
2. Banyodaki Nikel Klorür konsantrasyonu aşırı yüksek olursa ne olur? Klorür konsantrasyonunun gereğinden fazla artması kaplama tabakasının iç gerilimini (internal stress) artırarak kaplamada gevrekleşmeye, soyulmaya veya çatlamaya yol açabilir. Bu nedenle kaplama türüne göre banyo klorür seviyesi analizlerle dengede tutulmalıdır.
3. Ürün suda çözünürken rengi neden değişir? Nikel Klorür kristalleri kuru halde zümrüt yeşilidir; suda çözündüğünde de su moleküllerinin nikel iyonunu sarmasıyla [Ni(H2O)6]2+ yoğun ve berrak bir yeşil çözelti meydana getirir. Çözeltiye aşırı amonyak eklenirse renk karakteristik koyu mavi-mor kompleksine döner.



