Sodyum Hidrosülfit (%88-90) | Tekstil Redüktif Ağartma ve Ditiyonit
Sodyum Hidrosülfit / Sodyum Ditiyonit [Na2S2O4] | Yüksek Saflıkta Tekstil İndirgeyicisi, Redüktif Yıkama ve Endüstriyel Ağartma Reaktifi, tekstil sanayisinde suda çözünmeyen küp boyaların (özellikle denim sektöründeki indigo boyarmaddelerinin) lif içine nüfuz edebilen çözünür löko formuna indirgenmesinde primer redüksiyon ajanı olarak, polyester boyama sonrası kumaş yüzeyinde kalan serbest boyaların uzaklaştırılmasında (redüktif yıkama), selüloz ve mekanik odun hamuru ağartmasında, seramik kaolin killerinin demir oksitlerden arındırılarak beyazlatılmasında kullanılan yüksek reaktiviteli beyaz kristal inorganik kükürt bileşiğidir.
-
Kimyasal Formül / CAS No: Na2S2O4 / 7775-14-6
-
Saflık ve Ditiyonit Titresi: Min. %88.0 – %90.0 Saflık (Stabilize Edilmiş Endüstri Standardı)
-
Fiziksel Form: Beyaz / açık grimsi-krem serbest akışkan kristal toz (hafif kükürt kokulu)
-
Olağanüstü Redüksiyon Potansiyeli: Kuvvetli alkali ortamlarda hızla sülfit iyonlarına dönüşerek organik pigmentlerin ve geçiş metallerinin elektron alıp indirgenmesini sağlar.
-
Mükemmel İndigo ve Küp Boyama: Denim kumaşlarda boyanın lifin çekirdeğine kadar homojen ve kalıcı tutunmasını sağlayan çözünür löko-indigo formunu saniyeler içinde oluşturur.
-
Kaolin ve Mineral Beyazlatma: Seramik killerindeki çözünmeyen üç değerlikli sarı demir (Fe3+) bileşiklerini çözünür iki değerlikli demire (Fe2+) indirgeyerek killerin beyazlık derecesini katlar.
-
UN Sertifikalı Nem Bariyerli Özel Ambalaj: Kendi kendine ısınan katı (Spontaneously Combustible – Sınıf 4.2) standartlarına tam uyumlu, neme karşı tam sızdırmaz polietilen astarlı emniyetli çelik varil veya özel HDPE bidon ambalaj
Tekstil boyahaneleri, denim/jean yıkama tesisleri, kağıt hamuru üreticileri, seramik kaolin zenginleştirme işletmeleri ve kimyasal sentez reaktörleri için endüstri standardında yüksek kimyasal verim sunar.

Sodyum Hidrosülfit [Na2S2O4] Hammaddesi
Sodyum hidrosülfit (sodyum ditiyonit), moleküler yapısında iki kükürt atomu arasında zayıf bir kovalent bağ (S-S) barındıran, kükürdün +3 yükseltgenme basamağında bulunduğu inorganik kimyanın en kuvvetli ve hızlı indirgeyici (redükleyici) tuzlarından biridir. Saf ditiyonit molekülü ortam rutubetine ve hava oksijenine karşı hassas olduğundan, endüstriyel sınıftaki ürünler özel inorganik stabilizatörler (sodyum karbonat, sodyum sülfit vb.) ile desteklenerek %88–90 aktif ditiyonit konsantrasyonuna stabilize edilir. Sodyum Hidrosülfit Kristal Toz, homojen tanecik boyutu ve kontrollü çözünme kinetiği sayesinde proseslerinizde en yüksek indirgeme verimini ve banyo kararlılığını sağlamak üzere üretilmiştir.
Alkali banyolarda son derece yüksek redoks aktivitesi gösterir; ortamdaki çözünmüş oksijeni hızla tüketerek yükseltgenmeye duyarlı boyarmaddeleri korur ve doymamış kromofor grupları parçalayarak boyalı kumaşlarda kalıntı bırakmayan bir ağartma etkisi sunar.
Sodyum Hidrosülfit Eş Anlamlıları ve Ticari İsimleri
Ürün tekstil boyama literatüründe, kağıt sanayisinde ve uluslararası kimyasal standartlarda aşağıdaki isimlerle anılmaktadır:
-
Sodyum Ditiyonit (Sodium Dithionite)
-
Disodyum Ditiyonit (Disodium Dithionite)
-
Sodyum Hiposülfit (Sodium Hyposulfite – Tarihsel/Hatalı Kullanım)
-
Hidros (Tekstil Boyahane Argosu)
-
D-Tuzu (D-Salt / Redüksiyon Tuzu)
-
Blankit (Blankite – Sanayi Tipi Yaygın Ticari Ad)
-
Küp Boya İndirgeme Tuzu (Vat Dye Reducing Agent)
Sodyum Hidrosülfit Öne Çıkan Özellikler ve Avantajlar
-
Kusursuz Küp (Vat) Boyama Performansı: Suda çözünmeyen indigo ve antrakinon bazlı pigmentleri sodyum hidroksit (kostik) varlığında anında suda çözünür löko bileşiklerine çevirerek pamuk lifine kusursuz penetrasyon sağlar.
-
Polyester Kumaşlarda Redüktif Yıkama: Dispers boyama sonrası polyester liflerinin yüzeyine yapışan ve sürtme haslığını düşüren serbest boya artıklarını lifin içindeki renge dokunmadan kimyasal olarak parçalar; mükemmel yıkama haslığı kazandırır.
-
Lignini Korumalı Kağıt Ağartma: Mekanik odun hamurunun ağartılmasında selüloz ve lignin liflerini tahrip etmeden yalnızca renk veren kromofor grupları indirger; yüksek lif verimi ve beyazlık sağlar.
-
Kaolin ve Kil Saflaştırma Gücü: Porselen ve seramik imalatında killerin pişme rengini bozan pas ve demir minerallerini çözülebilir hale getirerek yıkama suyuyla uzaklaştırır.
-
Hızlı ve Kalıntısız Çözünürlük: Soğuk ve ılık suda hızla çözünerek homojen redüksiyon banyoları oluşturur; kumaş yüzeyinde leke, hare veya çözünmemiş partikül izi bırakmaz.
-
Hassas Atıksu Arıtımı: Elektrokaplama atık sularındaki toksik hekzavalan krom [Cr(VI)] iyonlarını çevreye zararsız üç değerlikli kroma [Cr(III)] indirgeyerek çöktürmede kullanılır.
Sodyum Hidrosülfit Teknik Özellikler
| Parametre | Detay / Değer |
| Ürün Adı | Sodyum Hidrosülfit (Sodium Dithionite / Sodium Hydrosulfite) |
| Kimyasal Formül | Na2S2O4 |
| CAS Numarası | 7775-14-6 |
| EC (EINECS) No | 231-890-0 |
| Aktif Ditiyonit Saflığı | Min. %88.0 – %90.0 (Stabilize Edilmiş) |
| Molar Kütle | 174.11 g/mol |
| Görünüm / Yapı | Beyaz / Açık Krem Kristalize Toz |
| Koku | Hafif Karakteristik Kükürt Dioksit (SO2) Kokusu |
| Dökme Yoğunluğu | 1.10 – 1.30 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (20°C) | ~250 g / L (Tam Çözünür) |
| Kendiliğinden Isınma / Bozunma | > 100 °C (Kuru halde); Rutubetle temasında oda sıcaklığında ısınabilir |
| pH (%5’lik Sulu Çözelti, 20°C) | 7.5 – 9.0 (Stabilizatörler nedeniyle hafif alkali) |
| Demir (Fe) Safsızlığı | Maks. 15 ppm |
| Ağır Metaller (Pb vb.) | Maks. 10 ppm |
| Tehlike Sınıfı | UN 1384, Sınıf 4.2 (Kendi Kendine Isınan Katı) |
| Ambalaj Tipi | Neme Karşı Hermetik Sızdırmaz Contalı Çelik Varil / HDPE Bidon |
Kimyasal Reaksiyon Mekanizması ve Proses Kimyası
1. İndigo Boyarmaddesinin Çözünür Löko Formuna İndirgenmesi:
Suda tamamen çözünmeyen mavi pigment halindeki indigo, sodyum hidrosülfit ve kostik (NaOH) varlığında indirgenerek sarı-yeşil renkli suda çözünür löko-indigo sodyum tuzuna dönüşür:
İndigo (Mavi Pigment) + Na2S2O4 + 4NaOH → Löko-İndigo (Çözünür Tuz) + 2Na2SO3 + 2H2O
Kumaş bu sarı banyodan çıkıp hava oksijeniyle (havalama) temas ettiğinde reaksiyon tersine döner ve indigo lifin içine hapsolarak yeniden mavi pigment haline kilitlenir:
Löko-İndigo + O2 (Havadaki Oksijen) → İndigo (Lif İçinde Mavi) + 2NaOH
2. Sulu Alkali Ortamda Redüksiyon Mekanizması:
Alkali koşullarda ditiyonit anyonu elektron salarak sülfit iyonlarına yükseltgenir ve kuvvetli indirgeme ortamı yaratır:
S2O42- + 4OH- → 2SO32- + 2H2O + 2e-
3. KRİTİK EMNİYET BİLGİSİ – Nem Teması ve Kendi Kendine Isınma (Bozunma):
Sodyum hidrosülfit az miktarda su veya nem ile temas edip hava sirkülasyonunun olmadığı dar bir alanda kalırsa ekzotermik (ısı veren) bir reaksiyonla parçalanır; sıcaklık hızla yükselerek yangına yol açabilir:
2Na2S2O4 + H2O ──(Havasız / Nemli Ortam)──→ Na2S2O3 (Sodyum Tiyosülfat) + 2NaHSO3 + Şiddetli Isı (ΔH)
Yeterli oksijen varlığında açığa çıkan ısı, kükürt dioksit (SO2) dumanları eşliğinde kükürdün tutuşmasına neden olur:
Na2S2O4 + O2 ──(Isı / Δ > 100°C)──→ Na2SO4 + SO2↑ (Boğucu Gaz)
Endüstriyel Kullanım ve Uygulama Alanları
-
Tekstil Küp ve Denim Boyama: İndigo ve küp boyaların çözünürleştirilmesinde, denim kumaş boyama fularlarında ve iplik boyama dolaplarında ana indirgeyici olarak.
-
Polyester Redüktif Yıkama (Reduction Clearing): Dispers boyalarla boyanmış polyester kumaşların ve karışımlarının yüzeyindeki serbest boyaları temizleyerek yıkama, ter ve sürtme haslıklarını en üst seviyeye çıkarmada.
-
Baskı ve Hatalı Boya Sökümü (Stripping): Kumaşlardaki istenmeyen ton sapmalarını, hatalı boyamaları veya abrajları tamamen sökmek ve kumaşı yeniden boyamaya hazırlamak için.
-
Kağıt ve Selüloz Sanayii: Gazete kağıdı ve dergi üretiminde mekanik odun hamurunun yüksek randımanla ağartılmasında ve atık kağıt geri dönüşümünde boya sökücü (de-inking) olarak.
-
Kaolin ve Seramik Killeri: Seramik kili, kuvars ve feldispat minerallerinde bulunan pas lekelerini (demir oksitleri) çözülebilir Fe2+ haline getirip yıkayarak kile parlak beyazlık kazandırmada.
-
Deri Sanayii: Ağartma süreçlerinde ve krom tabaklama sonrası derinin ton dengesini sağlamada.
-
Çevre Mühendisliği ve Atıksu Arıtımı: Galvanoteknik ve kromatlama atık sularındaki toksik hekzavalan kromun [Cr(VI)] üç değerlikli kroma [Cr(III)] indirgenmesinde ve sudaki çözünmüş oksijenin tutulmasında.
Güvenlik, Depolama ve Acil Müdahale Talimatı
-
Kendi Kendine Isınan Katı Uyarısı (ADR Sınıf 4.2 / UN 1384): Nem, su damlaması ve yüksek hava rutubeti ile temas ettiğinde kendi kendine ekzotermik olarak ısınır ve 100°C üzerine çıkarak alev alabilir. Ambalaj kesinlikle suyla veya nemli ellerle temas ettirilmemelidir.
-
YANGIN MÜDAHALE KURALI: Sodyum hidrosülfit yangınlarında az miktarda su veya su sisi KESİNLİKLE KULLANILMAZ (reaksiyonu şiddetlendirir ve zehirli SO2 gazı salar). Yangın durumunda kuru kimyevi toz, kum veya karbondioksit (CO2) ile boğma yöntemi uygulanmalı ya da yangın çok büyükse ortamı tamamen su altında bırakacak derecede devasa miktarda tazyikli su kullanılmalıdır.
-
Asit Teması Tehlikesi: Asitlerle doğrudan temas ettiğinde anında boğucu ve zehirli kükürt dioksit (SO2) gazı açığa çıkarır. Asitlerden tamamen izole edilmelidir.
-
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Banyo hazırlığı ve tartım esnasında B/E/P3 filtreli gaz/toz maskesi, kimyasal koruyucu gözlük, nitril eldiven ve alev geciktirici antistatik iş önlüğü kullanılmalıdır.
-
Depolama Şartları: Kuru, serin (maksimum 25°C – 30°C), mükemmel havalandırılmış, doğrudan güneş ışığı almayan, tavanı akmayan ve yağmurlama sistemlerinden korunaklı kapalı depolarda, kilitli sac varillerde muhafaza edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Tekstil boyahanelerinde Sodyum Hidrosülfit yerine Sodyum Metabisülfit kullanılabilir mi?
Hayır. Sodyum metabisülfit çok daha zayıf bir indirgeyicidir ve indigo veya küp boyaları çözünür löko formuna geçirecek elektrot potansiyeline (redoks potansiyeli: -600 ile -800 mV aralığı) sahip değildir. Küp boyamada ve polyester redüktif yıkamada yalnızca Sodyum Hidrosülfit (ditiyonit) bu performansı sağlayabilir.
2. Açıkta bırakılan Sodyum Hidrosülfit neden gücünü kaybeder ve kekleşir?
Havadaki oksijen ve nem ditiyonit molekülünü oda sıcaklığında yavaşça yükseltgeyerek sodyum sülfat ve sodyum bisülfite dönüştürür. Bu durum ürünün redüksiyon gücünü sıfırlar, hafif kükürt kokusu yaymasına ve taşlaşmasına neden olur. Bu yüzden ambalaj kapağı içindeki lastik conta sıkıca kapatılmalıdır.
3. Ürün alev alırsa nasıl müdahale edilmelidir?
Ambalaj içinde başlayan küçük alevlenmelerde en güvenli yol varilin kapağını hemen hava almayacak şekilde kapatıp oksijeni kesmektir. Açık alandaki yangınlarda kuru kum veya kuru kimyevi toz yangın söndürücüler kullanılmalı, kesinlikle az su püskürtülmemelidir.



